Nasz mózg – co o nim wiemy?

Od momentu odkrycia, że mózg jest organem zawiadującym całym ciałem, sposób jego działania stał się przedmiotem dociekań badaczy. Niemniej dopiero druga połowa XX okazała się przełomowa dla naukowców. Stało się to za sprawą coraz doskonalszych technologii a 98 % tego, co wiemy dziś o pracy naszego mózgu zostało odkryte w okresie ostatnich 10 lat. Poza tym okazało się, że 80% tego, co myśleliśmy, że wiemy o jego pracy było nieprawdą.

Na początku XX wieku zdobywca nagrody Nobla, Ramon y Cayal oznajmił, że nasz mózg nie może się rozwijać, bo nasze możliwości umysłowe i emocjonalne są raz na zawsze ustalone. Innymi słowy stwierdził, że nie jesteśmy w stanie przekroczyć pewnej granicy wyznaczonej przez zasoby naturalne, z którymi się urodziliśmy.

Tymczasem odkrycia naukowe końca XX wieku wskazują, że noblista jednak nie miał racji. Okazało się , że nasz mózg jest bardzo plastyczny. Może nie tylko się rozwijać, a nawet zmieniać swoją strukturę w trakcie naszego życia! Nie dość, że poprzez regularne ćwiczenia możemy wpływać na jego funkcjonowanie, uzyskiwać w nim trwałe zmiany, to mamy również wpływ na nasze umysłowe, emocjonalne, a nawet duchowe samopoczucie.

I na cały nasz rozwój osobisty.

Więc czym jest nasz mózg w swej istocie?

Fizycznie - jest największym skupieniem tkanki nerwowej u kręgowców, wypełniającej mózgoczaszkę. Przez środek mózgu przechodzi głęboka, podłużna szczelina, która dzieli go na dwie niemal symetryczne części - na dwie półkule mózgowe. W głębi szczeliny znajduje się wiązka włókien nerwowych przebiegających poprzecznie, łącząca obie półkule, zwana spoidłem wielkim bądź ciałem modzelowatym. I dzięki tej wiązce włókien świat, jaki widzimy, stanowi jedność, a nie składa się z dwóch światów: świata półkuli prawej i świata półkuli lewej. Oprócz tego pomostu między półkulami istnieją jeszcze inne drogi nerwowe, zapewniające koordynację czynności prawej i lewej półkuli mózgu.

Mózg znajduje się w czaszce i dla bezpieczeństwa otoczony jest oponami mózgowymi, które zabezpieczają go przed wszelkimi urazami mechanicznymi, jednocześnie stwarzając odpowiednie warunki dla jego rozwoju.

Medycznie – jest pojęciem oznaczającym jedną z części ośrodkowego układu nerwowego w ludzkim ciele. To właśnie w nim znajduje się największa część neuronów i połączeń nerwowych przebiegających pomiędzy dwoma półkulami. Powierzchnia mózgu jest bardzo mocno pofałdowana i zbudowana zarówno z substancji szarej jak i białej.

W mózgu znajduje się większość najważniejszych ośrodków, które nadzorują i sterują i zawiadują - naszą świadomością, myślami, uczuciami, oraz czynnościami rutynowymi .

Budowa mózgu

Wiemy, że nasz mózg tworzą dwie półkule, charakteryzujące się odmiennymi cechami i formami działań.

Lewa półkula, nazywana jest mózgiem werbalnym i to ona na ogół dominuje w naszym codziennym życiu. Odpowiada za;

- myślenie logiczne, analityczne, racjonalne;

- czytanie, pisanie,

- zdolności matematyczne,

- zapamiętywanie i rozpoznawanie nazw i pojęć,

- egzekwowanie i odwoływanie się do praw, zasad, prawd.



Reasumując - lewa półkula odpowiedzialna jest za myślenie logiczne, racjonalne, typowe dla ludzi o umyśle ścisłym jakim charakteryzują się wszyscy matematycy, inżynierowie, prawnicy. To ona pozwala na trzeźwą ocenę sytuacji, podejmowanie decyzji, rozwiązywanie typowych problemów. Zawdzięczamy jej również to, że posługujemy się prawą ręką.

Prawa półkula, zwana mózgiem wizualnym, jest w tym układzie niemal całkowicie ignorowana! Używana jest czasami dla wspierania działań niepodzielnie panującej lewej półkuli i niestety na tym jej rola w procesach myślowych się kończy. Szkoda, bo dzięki prawej półkuli potrafimy zachowywać się spontanicznie, mieć intuicję, posługiwać się językiem ciała, śnić, marzyć, znaleźć się w przestrzeni, tworzyć dzieła i doświadczać emocji. Mimo, że prawa półkula odgrywa znaczącą rolę w naszych działaniach, to większość jej dokonań zostaje przejęta i przetworzona przez dominującą lewą półkulę zanim ujrzy światło dzienne.

Reasumując - prawa półkula to emocje, kreatywność, wyobraźnia, myślenie kreatywne. Z nią pracują malarze, muzycy, tancerze, pisarze i wynalazcy. To również półkula osób wykazujących duży poziom empatii oraz intuicji.

Lewa i prawa półkula tworzą jeden umysł i obie uczestniczą we wszelkich funkcjach psychicznych. Lewa opracowuje materiał werbalny, prawa - materiał trudny do werbalizacji a informacje w niej zawarte mają postać wyobrażeń i symboli. Lewa półkula nie jest w stanie tworzyć nowych idei ale rozpoznaje wyobrażenia prawej półkuli i zamienia je na słowa, rozpoznaje powiązania między nowym bodźcem a tym, co jest już znane.

To z prawej półkuli pochodzą nowe pomysły i twórcze interpretacje, ale bez lewej półkuli te treści nie mogłyby zostać odkodowanie, zrozumiane i wypowiedziane.

Z tego wynika, że każda półkula ma własne "życie psychiczne", własną wrażliwość, świadomość i samoświadomość, w każdej z nich przebiegają właściwe dla niej procesy emocjonalne. Stanowi oddzielny system i może funkcjonować niezależnie od drugiej, specjalizuje się w odmiennych jakościowo funkcjach

Cóż z tego, skoro jest regułą, że w naszym codziennym życiu, wykorzystujemy głównie jedną z nich.

Nasz mózg generuje fale odzwierciedlające nasz stan

W zależności od tego w jakim jesteśmy stanie, nasz mózg generuje fale mózgowe o różnej częstotliwości:

Fale Beta – (14-30 Hz) , które są typowe dla stanu koncentracji, rozwiązywania problemów, procesów poznawczych,

Fale Alpha – (8-13.9 Hz) są typowe dla stanów relaksacji, odpoczynku, ale również tzw. przyspieszonego uczenia się i zwiększonego wydzielania serotoniny,

Fale Theta – (4-7.9 Hz) charakteryzują fazę snu, której towarzyszą marzenia senne, ale również stan intensywnej pracy naszej podświadomości,

Fale Delta – (0.1-3.9 Hz) to stan snu bez marzeń, ale również doświadczeń związanych z doświadczeniem „braku cielesności”

Z obserwacji osób doświadczających stanów głębokiej medytacji wynika, że im niżej schodzimy z częstotliwością w dół, tym bardziej zauważalna jest synchronizacja obydwu półkul mózgowych. W trakcie procesu medytacji zauważono sukcesywne obniżanie się dominującej roli jednej z półkul i wchodzenie w stan absolutnej harmonii całego mózgu. Wykazano również, ze kategoria fal Alpha odpowiada stanowi głębokiej relaksacji i zdecydowanie podniesionej możliwości uczenia się. To również stan zwiększonej produkcji serotoniny, czyli “hormonu szczęścia”.

Badania potwierdzają również, że sprowadzając pracę mózgu na odpowiednio niskie poziomy częstotliwości można istotnie zwiększać kreatywność, umiejętność rozwiązywania problemów, szybkość uczenia się i zapamiętywania. Następuje wtedy równoczesne wykorzystywanie i synchronizacja obydwu półkul mózgowych.

Jednym z pierwszych badaczy, który zaobserwował zjawisko określane później, jako “superlearning” był Georgii Łozanow, bułgarski psycholog, doktor neurologii, twórca metody efektywnego uczenia się, nazwanej przez siebie sugestopedią.

Przeprowadził badania na grupie studentów, którzy wprowadzani byli w stan głębokiej relaksacji w wyniku stymulacji fal mózgowych na poziomie Alpha. Łozanow wykazał, że ta grupa studentów była w stanie pochłonąć pięciokrotnie więcej materiału, niż pozostali.

Natomiast dr. Vincent Giampapa, pionier w dziedzinie medycyny anti-aging (odmładzanie) wykazał, że przebywanie w stanach Alpha i Theta ma istotny wpływ na spadek produkcji kortyzolu, hormonu wydzielającego się błyskawicznie w każdej sytuacji, w której jesteśmy narażeni na duży stres i przyśpieszającego starzenie się organizmu oraz wzrost produkcji DHEA i melatoniny. Znamy wszyscy reklamy nt. DHEA i wiemy również, że melatonina wpływa na poprawę snu.

Oprócz wszystkich wymienionych wyżej efektów jest jeszcze jeden – niezwykle ciekawy. Sprowadzanie fal mózgowych do poziomów Alpha, Theta i Delta powoduje zmianę struktury neuronów w naszym mózgu i “zmusza go” do przeorganizowania się na wyższy poziom. Ten efekt został opisany w teorii systemów otwartych, przedstawionej przez Ilya Prigogine, zdobywcę Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w roku 1977.

Czy warto więc rozwijać swój mózg?

- Warto, jeśli cenisz wykształcenie, bo sprawny umysł i umiejętności uczenia się są ważne przy zdobywaniu wykształcenia, a im wyższe wykształcenie, tym wyższe zarobki.

- Warto, jeśli ważne jest dla Ciebie, przede wszystkim, codzienne życie,

- Warto, jeśli ważna jest dla Ciebie własna efektywność, bo na co dzień używamy naszego mózgu w sposób nawykowy.

Nawyki po prostu są i nawet nie pamiętamy, że można je zmienić. Nie wiemy, ze zamiast robić coś w 10-ciu krokach, można mieć to w dwóch krokach lub nawet od razu. Odkrywając więcej efektywnych opcji w pracy swojego mózgu, łatwiej Ci będzie uciec od bieżących nawyków. Zyski są tutaj zawsze i zawsze zdumiewają.

Nasze możliwości umysłowe zawsze mają określoną wydolność. Nie jest ona czymś niezmiennym i danym nam raz na zawsze. Daje się dobrze rozwijać i doskonalić.

A efekty są wielokrotnie większe i przychodzą dużo szybciej niż sądzimy.

Pytając - czy warto rozwijać swój mózg – w istocie pytasz o to,

• czy warto wzmacniać fundamenty własnej efektywności?

• czy warto więcej uzyskiwać z życia, więcej wiedzieć, więcej rozumieć?

• czy warto, dzięki temu, więcej dawać swoim bliskim?

Jedną z metod realizacji programu „Przekroczyć horyzont niemożliwego” jest gimnastyka mózgu, która stymuluje go do harmonijnej pracy obu półkul oraz sprzyja tworzeniu nowych połączeń nerwowych aktywizujących myślenie. Pomaga zwiększyć koncentrację na wykonywanych zadaniach, rozwija zdolności manualne, koordynację wzrokowo - ruchową, zmniejsza stres. Ponadto usuwa zmęczenie, energetyzuje, odpręża relaksuje.

Jeśli chcesz lepiej myśleć i pamiętać gimnastykuj swój mózg . Ćwiczenia stymulują wzrost rozwijającego się mózgu i nie dopuszczają do pogarszania się stanu starszych mózgów. Są wskazane w każdym wieku.

Gimnastyka mózgu jest efektywna nie tylko w nauce, ale w sporcie, muzyce i sztuce. Zaletą tej metody jest łatwość, dostępność i użyteczność. Wystarczy poświęcić kilkanaście minut dziennie, aby w krótkim czasie osiągnąć zauważalne efekty. Z równie dobrym skutkiem można stosować je u wszystkich osób w każdym wieku.

Aby zdobyć to, czego chcesz, musisz odkryć, co powstrzymuje Cię przed podjęciem działania - powiedział kiedyś pewien młody człowiek z USA, który udowodnił, że przy użyciu odpowiednich technik, wpływających na jakość naszych decyzji i na podjęcie działania w kierunku ich realizacji, zyskamy możliwość całkowitej zmiany swojego życia. Nazywał się Anthony Robbins.

Ty też możesz tego dokonać. Jeśli poznasz

- funkcjonowanie ludzkiego mózgu,

- metody świadomego sterowania wyobraźnią,

- uaktywnienia różnych aspektów własnej osobowości i kreatywnego rozwiązywania codziennych problemów,

- metody udoskonalenia własnego potencjału,

Uczynisz swe życie kreatywnym.

Możesz wszystko w swoim życiu zmienić, poprawić, rozwinąć, osiągnąć a nawet...zostać Kopernikiem lub każdym tym, kim zostać zechcesz.

Jeśli tylko zechcesz…